دوکتور احمد ضیا طبیب؛ چهرهٔ درخشان دانش، انسانیت و افتخار افغان در جهان

دوکتور احمد ضیا طبیب؛ چهرهٔ درخشان دانش، انسانیت و افتخار افغان در جهان

در روز هفتم نومبر سال ۲۰۲۵، در محفلی باشکوه در شهر لیون فرانسه، دوکتور احمد ضیا طبیب، به پاس بیش از شش دهه تلاش و خدمات علمی و انسانی، از سوی مقام ریاست جمهوری فرانسه با مدال شوالیهٔ ملی لیاقت (Chevalier de l’Ordre National du Mérite) مفتخر گردید. این نشان، یکی از عالی‌ترین افتخارات جمهوری فرانسه است که در سال ۱۹۶۳ توسط شارل دوگل بنیان‌گذاری شد و از سوی رئیس‌جمهور این کشور به شخصیت‌هایی اهدا می‌گردد که در عرصه‌های علمی، فرهنگی یا خدمات مدنی، نقش برجسته‌ای ایفا کرده باشند.

در این محفل، پروفیسور ژان لویی تورَن (Jean-Louis Touraine)، معاون شاروالی لیون و عضو پارلمان فرانسه، هنگام اعطای این مدال از سوی ریاست جمهوری گفت:

«دوکتور احمد ضیا طبیب یکی از برجسته‌ترین چهره‌های علمی در طب عدلی و پتالوژی فرانسه است. دانش، پشتکار و انسان‌دوستی او نه‌تنها جامعهٔ علمی فرانسه را غنا بخشیده، بلکه میان دو ملت، پلی از احترام و دوستی ایجاد کرده است.»

از کابل تا لیون — راهی از علم و ایمان به انسانیت

دوکتور طبیب در سال ۱۹۳۸ در شهر کابل زاده شد. از دوران نوجوانی، عشق به طبابت در وجودش شعله‌ور بود. او در لیسهٔ استقلال با درجهٔ اول نمره فارغ و سپس وارد پوهنځی طب کابل شد. در همان‌جا با آثار بوعلی سینا، فارابی و ابن‌سینا آشنا گردید و بینش فلسفی و علمی‌اش شکل گرفت.

در سال ۱۹۶۰ با بورسیهٔ تحصیلی دولت فرانسه به شهر لیون رفت و در سال ۱۹۶۶ مدرک دوکتورای طب (Docteur en Médecine) را به‌دست آورد. او سپس در رشتهٔ اناتومی و پتالوژی تخصص گرفت و در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان استاد کنفرانس در دانشگاه‌های لیون تدریس را آغاز کرد.

با آرزوی خدمت به وطن به کابل بازگشت، اما فضای اداری ناسالم آن دوران او را ناگزیر ساخت دوباره به فرانسه برگردد و زندگی علمی خود را در آن‌جا ادامه دهد.

نوآوری و اعتبار جهانی

در سال ۱۹۸۰، پژوهش‌های او در زمینهٔ مرگ ناگهانی قلبی – عروقی انستیتوت طب عدلی شهر لیون را متحول ساخت. او با تحقیقات دقیق توانست درصد شناسایی عوامل مرگ ناگهانی را از ۳۰٪ به ۹۰٪ افزایش دهد ، دستاوردی که در نظام عدلی فرانسه بی‌سابقه بود.

از سال ۱۹۸۴ تا ۲۰۱۷، دوکتور طبیب به حیث کارشناس رسمی محکمهٔ استیناف لیون ایفای وظیفه کرد و در سال ۲۰۰۰ درجهٔ دوکتورای علوم (Doctorat ès Sciences) را نیز به‌دست آورد.

او بیش از ۴۰۰ مقالهٔ علمی در مجلات معتبر بین‌المللی منتشر کرده و چندین اثر ارزشمند نگاشته است، از جمله:

 Anatomie – Pathologie

) اناتومی و پتالوژی)

La mort subite cardiaque

(مرگ ناگهانی قلبی)

Le cœur assassin

(قلب قاتل)

Rumi, pensées scientifiques et sociales

(رومی، اندیشه‌های علمی و اجتماعی)

Cinquante fables choisies des cinq livres de Panchatantra

(پنجاه قصه از کلیله و دمنه)

تبریکی و شادباش

این افتخار بزرگ را از صمیم قلب به دوکتور احمد ضیا طبیب، به برادر دانشمند و فرهیخته‌اش ، دوست عزیزم جناب ضیاالله عزیز دهقان، به خانوادهٔ محترم ایشان، و به همهٔ افغان‌های علم‌دوست در سراسر جهان تبریک و تهنیت عرض می‌نمایم.
موفقیت دوکتور طبیب نه‌تنها دستاورد شخصی، بلکه مایهٔ سرفرازی ملت افغانستان است ، ملتی که با وجود رنج‌ها و دشواری‌ها، هنوز فرزندان اندیشمند و شریف خود را در بلندترین جایگاه‌های علمی جهان می‌بیند.

درود بر دوکتور احمد ضیا طبیب ، چهره‌ای که با دانش، انسان‌دوستی و پشتکارش، نام افغانستان را در جهان علم و فضیلت بلند ساخت.

دوکتور احمد ضیا طبیب، نماد دانش، تعهد و وقار افغان در جهان — نامی که با افتخار در حافظهٔ علم و انسانیت جاودانه خواهد ماند.
او با زحمت، دانش و ایمان به رسالت انسانی، نشان داد که خدمت به انسان‌ها، بهترین مدال و ماندگارترین افتخار است.

منابع مورد استفاده

ــ  بیانیهٔ رسمی پروفیسور ژان لویی تورَن در مراسم اعطای مدال، شهر لیون، ۷ نومبر ۲۰۲۵.

ـ  اطلاعات برگرفته از یادداشت جناب ضیاالله عزیز دهقان در فیسبوک.

ـ  اطلاعات رسمی دربارهٔ نشان ملی لیاقت فرانسه (Ordre National du Mérite) از وب‌سایت‌های:

• • service-public.fr
  • france.fr
  • wikipedia.org – Ordre National du Mérite

نسیم سحر