تصویب قوانین جدید در پارلمان سویدن درباره اعتبار تصمیم اخراج و لغو تغییر مسیر

پارلمان سویدن تصمیم گرفته است که گزینه تغییر مسیر (Spårbyte) را لغو کند، قوانین مربوط به مدت اعتبار تصمیم اخراج (preskriptionstid) را تغییر دهد و به اداره مهاجرت اجازه دهد که ممنوعیت بازگشت طولانی‌تری را اعمال کند. این قوانین جدید از اول اپریل ۲۰۲۵ به اجرا درمی‌آیند.
در ۱۲ مارچ ۲۰۲۵، پارلمان سویدن دو اصلاحیه مهم را تصویب کرد که تأثیرات قابل‌توجهی در آینده خواهند داشت. این قوانین شامل موارد زیر است:
1. تصمیم اخراج برای افرادی که قادر به ترک سویدن نیستند، هیچ‌گاه منقضی نمی‌شود.
2. امکان تغییر مسیر (Spårbyte) که قبلاً به برخی پناهجویان اجازه می‌داد از طریق دریافت اجازه کار در سویدن بمانند، حذف می‌شود.
این تغییرات از اول اپریل ۲۰۲۵ نافذ خواهد شد.
________________________________________
جزئیات تغییرات قانونی
۱. تغییرات در مدت اعتبار تصمیم اخراج و درخواست مجدد پناهندگی
قانون قبلی: تصمیم اخراج پس از چهار سال، در صورتی که اجرا نمی‌شد، منقضی می‌گردید و فرد می‌توانست دوباره درخواست پناهندگی بدهد.
قانون جدید: با قوانین جدید، تصمیم اخراج تا زمانی که فرد در سویدن باشد، معتبر باقی می‌ماند. فقط در صورتی که فرد سویدن را ترک کند، این تصمیم بعد از پنج سال منقضی خواهد شد.
پیامد: پناهجویانی که قبلاً پس از چهار سال امکان درخواست مجدد پناهندگی را داشتند، اکنون این امکان را ندارند مگر اینکه ابتدا سویدن را ترک کنند.

۲. لغو امکان تغییر مسیر (Spårbyte)
وضعیت قبلی:
پناهجویانی که درخواست پناهندگی‌شان رد شده بود، می‌توانستند با یافتن کار در سویدن، اجازه اقامت دریافت کنند.
تغییرات جدید:
ـ  از اول اپریل ۲۰۲۵، این گزینه کاملاً لغو می‌شود.
ـ افرادی که قبلاً از طریق تغییر مسیر اجازه اقامت گرفته‌اند، دیگر نمی‌توانند اقامت خود را تمدید کنند، حتی اگر شرایط لازم (مانند سطح درآمد) را داشته باشند.
پیامدها:
 ـ  افرادی که در جریان پروسه پناهندگی در بازار کار ادغام شده‌اند، حتی در صورت داشتن شغل، باز هم اخراج خواهند شد.
ـ  این تصمیم می‌تواند به کمبود نیروی کار، به‌ویژه در بخش‌های خدمات صحی و ساختمان‌سازی منجر شود.
ـ  افرادی که به دلیل موانع اجرایی قادر به ترک سویدن نیستند، در وضعیت نامطمئنی قرار خواهند گرفت.
ـ  بسیاری از این افراد ممکن است به کارهای غیررسمی روی بیاورند و در معرض استثمار قرار بگیرند.

۳. محدودیت‌های جدید در بررسی درخواست‌های پناهندگی و اخراج
طبق این اصلاحیه، تنها گزینه‌ای که پس از دریافت تصمیم اخراج باقی می‌ماند، ارائه “دلایل جلوگیری از اجرای اخراج” (Verkställighetshinder) خواهد بود.
این یعنی:
ـ  فرد دیگر نمی‌تواند درخواست جدید پناهندگی بدهد، مگر اینکه شواهد جدیدی ارائه کند که قبلاً بررسی نشده باشد.
ـ  فقط برخی دلایل خاص می‌توانند مورد بررسی قرار گیرند، از جمله:
ـ  اگر کشور مبدأ فرد را نپذیرد.
ـ  اگر فرد بیمار باشد و امکان سفر نداشته باشد.
ـ  اگر فرد در سویدن خانواده داشته باشد یا ارتباط قوی با این کشور پیدا کرده باشد.
ـ  اگر کودکان بی‌سرپرست در کشور مبدأ پذیرش مناسبی نداشته باشند.
مشکل:
بسیاری از این موارد فقط توسط اداره مهاجرت بررسی می‌شوند و هیچ‌گاه به محکمه ارجاع نمی‌شوند، که می‌تواند چانس دریافت اقامت را به‌شدت کاهش دهد.
این تغییر از اول اپریل بدون هیچ‌گونه مقررات انتقالی اعمال می‌شود.
هانا گورتسن، معاون مسئول بخش اجازه کار در اداره مهاجرت، می‌گوید”:حذف گزینه تغییر مسیر، حتی برای افرادی که در حال حاضر مشغول به کار هستند و هزینه زندگی خود را تأمین می‌کنند، تأثیر خواهد داشت.»
هانا گورتسن، معاون مسئول بخش اجازه کار، اداره مهاجرت اضافه میکند که :
“از آنجایی که هیچ مقررات انتقالی وجود ندارد، قانون جدید بر افرادی که در حال حاضر کار دارند و هزینه زندگی خود را تأمین می‌کنند نیز تأثیر خواهد گذاشت.”
این به این معنا است که قانون جدید بدون هیچ استثنایی برای افراد فعلی اجرا خواهد شد.
۴.عدم موجودیت مقررات انتقالی و یا دوره انتقالی : (övergångsregler) به قوانینی گفته می‌شود که به افراد تحت تأثیر یک تغییر قانونی، مدتی فرصت می‌دهد تا خود را با شرایط جدید وفق دهند. اما در این مورد، هیچ مقررات انتقالی وجود ندارد، یعنی قانون فوراً و بدون در نظر گرفتن شرایط فعلی افراد اجرا می‌شود.

پیامد این موضوع:
حتی افرادی که هم‌اکنون در سویدن کار دارند و خود را از نظر مالی تأمین می‌کنند، شامل این قانون خواهند شد.
یعنی حتی اگر فرد اجازه اقامت مبتنی بر کار داشته باشد و شغل ثابت داشته باشد، با پایان اعتبار اجازه اقامتش، مجبور به ترک سویدن خواهد شد.
این تأثیر برای بسیاری از افرادی که از طریق تغییر مسیر (Spårbyte) اجازه اقامت گرفته‌اند، بسیار جدی خواهد بود.
نتیجه‌گیری:
این نشان‌دهنده سخت‌گیری قوانین جدید است که حتی افراد شاغل و مستقل مالی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. بدون مقررات انتقالی، این افراد نیز بدون هیچ فرصتی برای تمدید اقامت، مجبور به ترک سویدن خواهند شد.
پیامدهای این تغییر:
دیگر امکان تمدید مجوزهای اقامت مبتنی بر کار برای افرادی که از گزینه تغییر مسیر استفاده کرده‌اند، وجود ندارد.
اداره مهاجرت بررسی خواهد کرد که آیا فرد شرایط دیگری برای دریافت اقامت دارد یا دلایلی وجود دارد که مانع اجرای اخراج شود.
با این حال، بیشتر افرادی که از طریق تغییر مسیر اجازه اقامت دریافت کرده‌اند، باید پس از پایان اعتبار اجازه اقامت‌شان، سویدن را ترک کنند.

این تغییر شامل چه کسانی می‌شود؟
تمامی افرادی که پس از رد درخواست پناهندگی، اجازه اقامت بر اساس کار دریافت کرده‌اند.
اعضای خانواده آن‌ها نیز تحت تأثیر این تغییر قرار می‌گیرند.

اداره مهاجرت تخمین می‌زند که حدود ۴۷۰۰ نفر تحت تأثیر این تغییر قرار خواهند گرفت.

۵. پیامدهای انسانی و حقوقی تغییرات جدید
افزایش تعداد افراد بدون مدرک ( بدون سند)
افرادی که تصمیم اخراج آن‌ها اجرا نمی‌شود، در وضعیت بلاتکلیفی قرار خواهند گرفت، زیرا:
ـ نمی‌توانند اقامت قانونی بگیرند.
ـ نمی‌توانند به کشور مبدأ بازگردند.
ـ  نمی‌توانند دوباره درخواست پناهندگی بدهند.
این وضعیت خطر افزایش تعداد افراد بدون مدرک ( بدون سند) را به همراه دارد که می‌تواند منجر به مشکلات انسانی، به‌ویژه برای کودکان شود.
کاهش شفافیت در روند پناهندگی
روند پناهندگی در سویدن با مشکلات حقوقی همراه بوده و گزارش‌ها نشان داده‌اند که برخی از تصمیم‌های رد پناهندگی ناعادلانه بوده‌اند.
قرار گرفتن افراد در وضعیت حقوقی نامعلوم:
افرادی که به دلایل مختلف قادر به بازگشت نیستند، در وضعیت حقوقی نامشخص (limbo) قرار می‌گیرند. اجرای قوانین جدید، که درخواست مجدد پناهندگی را بدون ترک سویدن ناممکن می‌سازد، باعث افزایش تعداد این افراد خواهد شد.

۶. محدودیت‌های جدید در مدت اعتبار تصمیم اخراج

قانون جدید:
ـ  تصمیم اخراج فقط زمانی منقضی می‌شود که فرد واقعاً سویدن را ترک کند.
ـ پس از ترک کشور، این تصمیم به مدت پنج سال معتبر خواهد بود.
پیامد:
ـ  این تغییر باعث می‌شود که افراد نتوانند با ماندن در سویدن، اعتبار تصمیم اخراج خود را منقضی کنند و درخواست مجدد دهند.
ـ  این اقدام می‌تواند بازگشت افراد را تسهیل کند، اما درعین‌حال، افراد بیشتری را در وضعیت نامعلوم قرار خواهد داد.

۷. آینده نامعلوم و تأثیرات اجتماعی
پیامدهای کلی این تغییرات:
ـ  افزایش تعداد افراد بدون مدرک(بدون سند).
ـ  افزایش ناامنی و سوءاستفاده، زیرا افراد بدون مدرک بیشتر در معرض استثمار قرار می‌گیرند.
ـ  آسیب به بازار کار سویدن، به‌ویژه در بخش‌هایی که با کمبود نیروی کار روبه‌رو هستند.

۸. توصیه حقوقی
با توجه به پیچیدگی این تغییرات، توصیه می‌شود:
ـ  اگر شما یا کسی که می‌شناسید تحت تأثیر این قوانین قرار می‌گیرد، قبل از هر اقدام، با یک وکیل متخصص در امور مهاجرت مشورت کنید.
ـ  مراکز حقوقی مهاجرتی، مانند مرکز حقوق پناهندگی (Asylrättscentrum)، می‌توانند در این زمینه کمک کنند.

نتیجه‌گیری
✅ لغو امکان تغییر مسیر (Spårbyte): دیگر امکان درخواست اقامت بر اساس کار وجود ندارد.
✅ افزایش مدت اعتبار تصمیم اخراج: تا زمانی که فرد سویدن را ترک نکند، این تصمیم معتبر خواهد ماند.
✅ افزایش ممنوعیت بازگشت: اداره مهاجرت می‌تواند ممنوعیت بازگشت طولانی‌تری را اعمال کند.
این تغییرات از اول اپریل ۲۰۲۵ اجرا خواهند شد و تمام افرادی که تا آن تاریخ، تصمیم اخراج آن‌ها معتبر است، مشمول قوانین جدید خواهند بود.

ترجمه وتلخیص : نسیم سحر
________________________________________

‌پښتو متن:

د سویډن پارلمان کې د نوو قوانینو تصویب د ایستلو پریکړې اعتبار او د مسیر د بدلون لغوه کول

د سویډن پارلمان پرېکړه کړې چې د مسیر د بدلون (Spårbyte) گزینه لغوه کړي، د ایستلو پریکړې (preskriptionstid) د اعتبار موده بدله کړي او د مهاجرت ادارې ته اجازه ورکړي چې اوږدمهاله د بیرته ستنېدو بندیزونه ولګوي. دا نوي قوانین به د ۲۰۲۵ د اپریل له لومړۍ نېټې نافذ شي.

د مارچ ۱۲، ۲۰۲۵، د سویډن پارلمان دوه مهم تعدیلات تصویب کړل، چې مهمې پایلې به ولري. دا قوانین لاندې موارد رانغاړي:

1. د ایستلو پرېکړه به د هغو کسانو لپاره هیڅکله باطله نشي چې د سویډن پرېښودو توان نلري.
2. د مسیر د بدلون (Spårbyte) امکان، چې مخکې یې ځینو پناه غوښتونکو ته د کار ترلاسه کولو له لارې د پاتې کېدو اجازه ورکوله، لغوه کېږي.

د قوانینو د تعدیلاتو جزئیات:

۱. د ایستلو پرېکړې د اعتبار موده او د پناه غوښتنې د بیا غوښتنې محدودیتونه

• پخوانی قانون: که د ایستلو پرېکړه څلور کاله اجرا نه شوه، منسوخېده، او فرد کولی شو بېرته د پناه غوښتنه وکړي.
• نوی قانون: د نوو قوانینو له مخې، د ایستلو پرېکړه تر هغه مهاله نافذه پاتې کېږي چې فرد په سویډن کې وي. که فرد هېواد پرېږدي، یوازې بیا د پنځو کلونو وروسته دا پرېکړه باطله کېدای شي.
• پایله: هغه پناه غوښتونکي چې مخکې یې له څلورو کلونو وروسته د پناه غوښتنې بله چانس درلود، نور دا امکان نه لري، پرته له دې چې لومړی سویډن پرېږدي.

۲. د مسیر د بدلون (Spårbyte) لغوه کول

• پخوا: هغه پناه غوښتونکي چې د دوی پناه غوښتنه رد شوې وه، کولی شول د کار ترلاسه کولو له لارې د اوسېدو جواز ترلاسه کړي.
• اوس:
  • دا گزینه د ۲۰۲۵ د اپریل له لومړۍ نېټې څخه لغوه کېږي.
  • هغه کسان چې د مسیر د بدلون له لارې د اوسېدو جواز ترلاسه کړی، نور نشي کولای خپل جواز تمدید کړي، حتی که د عایداتو شرایط هم پوره کړي.

پایلې:

• هغه کسان چې د پناه غوښتنې پروسې پر مهال د کار بازار ته جذب شوي، حتی که کار هم ولري، بېرته ایستل کېږي.
• دا پرېکړه کولی شي د کار ځواک کمښت ته، په ځانګړې توګه د روغتیايي خدمتونو او ساختماني صنعت برخو کې، زیان ورسوي.
• هغه کسان چې د مختلفو خنډونو له امله نشي وتلی، نامعلوم وضعیت ته لوېږي.
• ډېر کسان ممکن غیر رسمي کار ته اړ شي او د استثمار ښکار شي.

۳. د پناه غوښتنې او ایستلو د پرېکړو لپاره نوي محدودیتونه

د دې تعدیلاتو له مخې، یوازینۍ قانوني لاره د ”ایستلو د مخنیوي دلیلونه” (Verkställighetshinder) وړاندې کول دي.

• فرد نور نشي کولای نوې پناه غوښتنه وکړي، پرته له دې چې داسې نوي شواهد وړاندې کړي چې مخکې نه وي ارزول شوي.
• یوازې مشخص دلیلونه ارزول کېږي، لکه:
  • که د اصلي هېواد حکومت فرد قبول نه کړي.
  • که فرد سخت ناروغ وي او سفر ونشي کولای.
  • که فرد په سویډن کې کورنۍ ولري یا له دې هېواد سره کلک اړیکې ولري.
  • که بې‌سرپرسته ماشومان په اصلي هېواد کې مناسبه سرپناه ونلري.

ستونزه:
د دې قضیو ارزونه یوازې د مهاجرت ادارې له لوري ترسره کېږي او محکمو ته نه سپارل کېږي، چې دا د اوسېدو جواز ترلاسه کولو چانس کموي.

۴. د قانون د انتقال دورې (övergångsregler) نه شتون

• د نوي قانون نافذېدل سمدستي کېږي، پرته له دې چې د متأثرو کسانو لپاره کومه دوره ورکړل شي چې ځانونه تنظیم کړي.
• پایله دا ده چې حتی هغه کسان چې دمګړی کار کوي او د ځان مالي ملاتړ کوي، د دې قانون لاندې راځي.

۵. د انسانانو او حقوقي پایلې

• د بې اسناده کسانو زیاتوالی
  • هغه کسان چې د ایستلو پرېکړه یې نه عملي کېږي، نامعلوم وضعیت ته لوېږي، ځکه:
    • نشي کولای قانوني اوسېږي.
    • نشي کولای بېرته خپل هېواد ته ستانه شي.
    • نشي کولای بېرته د پناه غوښتنه وکړي.
• د پناه غوښتنې پروسې د شفافیت کمښت
  • د پناه غوښتنې پروسه د حقوقي ستونزو سره مخ ده، او راپورونه ښیي چې ځینې رد شوي پریکړې ناعادلانه وې.
• قانوني نامعلوم وضعیت
  • هغه کسان چې بېرته ستنېدای نشي، نامعلوم قانوني وضعیت ته لوېږي.
  • د نوي قانون له مخې، بېرته د پناه غوښتنه نشي کولای، چې دا د ناوړه وضعیت د لا زیاتوالي لامل کېږي.

۶. د ایستلو پرېکړې د اعتبار محدودیتونه

• نوی قانون:
  • د ایستلو پرېکړه یوازې هغه وخت باطله کېږي چې فرد واقعاً له سویډن څخه ووځي.
  • که فرد سویډن پرېږدي، دا پرېکړه به د پنځو کلونو لپاره نافذه وي.
• پایله:
  • افراد نشي کولای د اوږد پاتې کېدو له لارې د ایستلو پرېکړه باطله کړي.
  • دا تغییر د ایستلو پروسه اسانوي، خو ډېر کسان به له نامعلوم وضعیت سره مخ کړي.

۷. نامعلوم راتلونکی او ټولنیزې اغېزې

• د بې اسناده کسانو زیاتوالی.
• د استثمار او ناامنۍ زیاتوالی، ځکه چې غیرقانوني خلک زیات استثمار کېږي.
• د کار بازار ته زیان، په ځانګړې توګه په هغو سکتورونو کې چې د کاري ځواک کمښت لري.

۸. حقوقي سپارښتنې

• که تاسو یا ستاسو پېژندګلوی دا قوانین متأثر کوي، ژر تر ژره د مهاجرت یو متخصص وکیل سره مشوره وکړئ.
• د پناه غوښتنې د حقوقو مرکز (Asylrättscentrum) کولای شي قانوني مرستې برابرې کړي.

نتیجه‌گیری:

✅ د مسیر د بدلون لغوه کېدل: نور نشي کېدلای د کار له لارې د اوسېدو جواز ترلاسه شي.
✅ د ایستلو پرېکړې موده اوږدېږي: دا پرېکړه به د فرد د پاتې کېدو په موده کې نافذه پاتې شي.
✅ د بیرته ستنېدو محدودیت زیاتېږي: د مهاجرت اداره کولای شي اوږدمهاله بندیزونه ولګوي.

دا قوانین به د ۲۰۲۵ د اپریل له لومړۍ نېټې نافذ شي، او ټول هغه کسان چې د ایستلو پرېکړه یې نافذه ده، به ترې متأثر شي.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منابع:

1. Asylrättscentrum