پارلمان سویدن شرایط مهاجرت از طریق پیوند خانوادگی را سخت‌تر کرد

پارلمان سویدن (Riksdagen) روز پنجشنبه ۱۳ اگست ۲۰۲۶ پیشنهاد حکومت درباره سخت‌تر شدن شرایط مهاجرت از طریق پیوند خانوادگی (anhöriginvandring) را تصویب کرد. این تغییرات بر اساس پیشنهاد حکومت و گزارش کمیته امور بیمه‌های اجتماعی پارلمان (Socialförsäkringsutskottet – SfU37) تصویب شده و از اول اکتوبر ۲۰۲۶ نافذ می‌شود.

هدف اعلام‌شده این تغییرات، نزدیک‌ساختن مقررات سویدن درباره مهاجرت خانوادگی به حداقل الزامات حقوقی اتحادیه اروپا است.

انتظار دو ساله برای پیوستن خانواده:

یکی از مهم‌ترین تغییرات مربوط به افرادی است که اجازه اقامت موقت (tidsbegränsat uppehållstillstånd) در سویدن دارند.

بر اساس قانون تازه، به‌عنوان قاعده عمومی، چنین فردی باید دست‌کم دو سال با اجازه اقامت در سویدن زندگی کرده باشد تا اعضای خانواده‌اش بتوانند بر اساس پیوند خانوادگی برای اجازه اقامت درخواست کنند.

با این حال، این شرط شامل همه نمی‌شود. برای برخی گروه‌ها استثنا در نظر گرفته شده است؛ از جمله اطفال بدون همراه (ensamkommande barn) و پناهندگان در بعضی شرایط. همچنان مهاجران کاری، پژوهشگران و محصلان دوره دوکتورا از شرط انتظار دو ساله مستثنا هستند.

سخت‌تر شدن شرط تأمین معیشت:

شخصی که می‌خواهد اعضای خانواده‌اش از طریق پیوند خانوادگی به سویدن بیایند، در مواردی که شرط تأمین معیشت (  (försörjningskrav  ) تطبیق می‌شود، باید درآمد کافی برای مخارج خود و خانواده و همچنان مسکن مناسب داشته باشد. سطح درآمد مورد نیاز افزایش می‌یابد و برخی درآمدها، مانند پول بیمه بیکاری و کمک فعالیت، دیگر در محاسبه پذیرفته نمی‌شوند. این شرط در موارد مربوط، هنگام تمدید اجازه اقامت نیز بررسی خواهد شد. با این حال، میزان درآمد لازم برای همه یکسان نیست و به هزینه مسکن و تعداد اعضای خانواده بستگی دارد.

یک تغییر مهم دیگر این است که شرط تأمین معیشت تنها هنگام نخستین درخواست بررسی نمی‌شود، بلکه در برخی موارد هنگام درخواست تمدید اجازه اقامت (fortsatt uppehållstillstånd) نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

مقررات جداگانه برای گروه‌های مختلف:

قانون تازه میان وضعیت گروه‌های مختلف تفاوت قایل می‌شود. مقررات مربوط به امکان آوردن اعضای خانواده برای:

ـ شهروندان سویدن؛

ـ سایر شهروندان کشورهای شمال اروپا (nordiska medborgare)؛

ـ اشخاص دارای حق اقامت دایمی (permanent uppehållsrätt)؛

ـ و اشخاص دارای اجازه اقامت در سویدن؛

یکسان نخواهد بود و شرایط حقوقی هر گروه جداگانه در نظر گرفته می‌شود.

مقررات متفاوت بر اساس نوع اقامت شخص در سویدن

در قانون تازه، شرایط مهاجرت از طریق پیوند خانوادگی (anhöriginvandring) تا اندازه زیادی به این بستگی دارد که شخصی که در سویدن زندگی می‌کند و خانواده می‌خواهد به او بپیوندد — یعنی شخص مرجع (anknytningsperson) — چه وضعیت اقامتی دارد.

۱. شهروندان سویدن (svenska medborgare)
اگر شخص مرجع شهروند سویدن باشد، همسر یا شریک زندگی (make eller sambo) و اطفال او می‌توانند تحت مقررات مربوط به پیوند خانوادگی درخواست اجازه اقامت کنند. برای شهروند سویدن، شرط «دو سال انتظار» که برای برخی دارندگان اجازه اقامت موقت وضع شده، مطرح نیست.

۲. شهروندان سایر کشورهای شمال اروپا (andra nordiska medborgare)
شهروندان دنمارک، فنلند، آیسلند و ناروی که در سویدن زندگی می‌کنند، در این بخش اساساً در همان گروه شهروندان سویدن قرار گرفته‌اند. همسر/شریک زندگی و اطفال آنان می‌توانند بر اساس مقررات مربوط به این گروه درخواست اقامت کنند.

۳. اشخاص دارای حق اقامت دایمی (permanent uppehållsrätt)
این اصطلاح را نباید با اجازه اقامت دایمی (permanent uppehållstillstånd) اشتباه کرد. «حق اقامت دایمی» عمدتاً مفهومی مربوط به مقررات اتحادیه اروپا است. در قانون تازه، دارندگان permanent uppehållsrätt همراه با شهروندان سویدن و سایر کشورهای شمال اروپا در ماده جداگانه‌ای قرار گرفته‌اند. همسر/شریک زندگی و اطفال آنان نیز می‌توانند تحت این مقررات اجازه اقامت دریافت کنند.

۴. اشخاص دارای اجازه اقامت دایمی یا موقت در سویدن (permanent eller tidsbegränsat uppehållstillstånd)
برای این گروه مقررات سخت‌گیرانه‌تری وجود دارد. شخصی که اجازه اقامت دایمی دارد می‌تواند شخص مرجع باشد. دارنده اجازه اقامت موقت نیز در صورتی می‌تواند مبنای پیوند خانوادگی قرار گیرد که اجازه او حداقل یک سال اعتبار داشته باشد و چشم‌انداز موجهی برای دریافت اقامت دوامدار داشته باشد.

تغییر بسیار مهم برای برخی دارندگان اجازه اقامت موقت این است که، به‌عنوان قاعده عمومی، باید حداقل دو سال با اجازه اقامت در سویدن زندگی کرده باشند تا عضو خانواده بتواند بر اساس پیوند با آنان اجازه اقامت دریافت کند. البته قانون برای برخی گروه‌ها، از جمله اطفال بدون همراه و پناهندگان در بعضی شرایط، استثنا قایل شده است.

یک تفاوت مهم دیگر: ازدواج یا زندگی مشترک هنوز آغاز نشده باشد

قانون تازه میان همسر یا شریک زندگی موجود و کسی که قصد دارد در آینده ازدواج کند یا زندگی مشترک (sambo) را آغاز نماید نیز تفاوت بیشتری قایل شده است.

برای شهروند سویدن، شهروند سایر کشورهای شمال اروپا و دارنده حق اقامت دایمی، امکان اجازه اقامت برای همسر یا شریک زندگی آینده (blivande make eller sambo) همچنان وجود دارد، مشروط بر این‌که رابطه جدی باشد و دلایل خاصی علیه صدور اجازه وجود نداشته باشد.

اما برای شخصی که خود بر اساس اجازه اقامت در سویدن زندگی می‌کند، شرایط سخت‌تر است: رابطه باید از قبل در کشور مبدأ شکل گرفته و جدی باشد و همچنین مشکلات بسیار جدی برای زندگی مشترک آنان در کشور مبدأ وجود داشته باشد، مثلاً به این دلیل که رابطه آنان در آن کشور پذیرفته نمی‌شود.

در مورد اطفال نیز مقررات مشخص‌تر شده است

قانون میان طفل خود شخص مرجع، طفل همسر یا شریک زندگی او، طفل تحت سرپرستی و برخی موارد پیوستن والدین به طفل تفاوت قایل می‌شود. برای مثال، والدین یک طفل پناهنده بدون همراه (ensamkommande barn) تحت شرایط خاص حق پیوستن به طفل را دارند. همچنین در بعضی موارد والدینی که سرپرستی یک طفل مقیم سویدن را دارند یا با او تماس و دیدار منظم دارند، می‌توانند بر اساس پیوند با طفل درخواست اقامت کنند.

خلاصه ، اینکه قانون تازه نمی‌گوید همه افراد برای آوردن خانواده باید دو سال انتظار بکشند. این موضوع به وضعیت حقوقی شخصی که در سویدن زندگی می‌کند بستگی دارد.

برای نمونه، شهروند سویدن مشمول همان شرط عمومی دو سال انتظار نیست؛ اما برای برخی اشخاص دارای اجازه اقامت موقت، دو سال اقامت در سویدن پیش از پیوستن خانواده به قاعده عمومی تبدیل می‌شود. علاوه بر این، نوع رابطه خانوادگی، وضعیت پناهندگی، سن اطفال و شرط تأمین معیشت نیز بر نتیجه دوسیه تأثیر دارد.

متن رسمی Proposition 2025/26:301 در پارلمان سویدن

تغییر مهم برای برخی جوانان بالاتر از ۱۸ سال

قانون تازه همچنان شامل تغییراتی برای برخی جوانانی است که قبلاً به‌عنوان طفل از طریق پیوند خانوادگی اجازه اقامت گرفته‌اند، اما هنگام تمدید اجازه اقامت سن آنان از ۱۸ سال گذشته است.

بر اساس مقررات تازه، در بعضی شرایط شخصی که هنوز ۲۱ ساله نشده و قبلاً به‌عنوان طفل بر اساس پیوند خانوادگی اجازه اقامت گرفته است، می‌تواند امکان دریافت اجازه اقامت ادامه‌دار را داشته باشد. این تغییر برای جلوگیری از برخی مشکلاتی است که پس از رسیدن جوانان به سن ۱۸ سالگی به وجود می‌آمد.

نگرانی اپوزیسیون از جدایی خانواده‌ها:

احزاب اپوزیسیون با بخش‌هایی از این تغییرات مخالفت کرده‌اند. یکی از انتقادهای عمده این است که شرط انتظار دو ساله و سخت‌تر شدن شرایط تأمین معیشت می‌تواند سبب شود اعضای یک خانواده برای مدت طولانی‌تری از یکدیگر جدا بمانند.

با وجود این مخالفت‌ها، اکثریت پارلمان به پیشنهاد حکومت رأی مثبت داد و تغییرات قانونی تصویب شد.

قانون از چه زمانی نافذ می‌شود؟

فیصله پارلمان در ۱۳ اگست ۲۰۲۶ اتخاذ شد و تغییرات قانونی از اول اکتوبر ۲۰۲۶ نافذ می‌شوند. برای برخی موارد نیز مقررات انتقالی (övergångsbestämmelser) در نظر گرفته شده است.

بنابراین افرادی که در حال حاضر قصد دارند همسر، فرزند یا سایر اعضای خانواده خود را از طریق پیوند خانوادگی به سویدن بیاورند، باید به این تغییرات و به‌ویژه شرط انتظار دو ساله، شرایط جدید تأمین معیشت و مقررات مربوط به تمدید اجازه اقامت توجه داشته باشند.

دو نکته در این گزارش اهمیت ویژه دارد: شرط دو سال انتظار برای همه انواع مهاجرت خانوادگی و همه اشخاص به‌طور یکسان نیست و استثناهایی دارد؛ همچنان متن مصوب پارلمان تصریح می‌کند که تغییرات از اول اکتوبر ۲۰۲۶ با برخی مقررات انتقالی اجرا می‌شود.

متن رسمی فیصله پارلمان سویدن – Betänkande 2025/26:SfU37

منبع: پارلمان سویدن (Riksdagen)

متن رسمی فیصله و گزارش کمیته پارلمان:
https://www.riksdagen.se/sv/dokument-och-lagar/dokument/betankande/skarpta-villkor-for-anhoriginvandring_hd01sfu37/

فیصله رسمی پارلمان، ۱۳ اگست ۲۰۲۶:
https://www.riksdagen.se/sv/webb-tv/video/beslut/beslut-skarpta-villkor-for-anhoriginvandring_hdc320260813sfu37/

تهیه گزارش توسط نسیم سحر