عیدپاک و تعطیلات آن

عید پاک به زبان سویدنی ( Påsk)  یکی ازمهم ترین جشن مسیحیان محسوب میگردد. مسیحیان بر این باورند که در این روزحضرت  عیسی مسیح پس از اینکه به صلیب کشیده شده بود دوباره زنده شده و برخاست و از این رویداد به‌عنوانِ رستاخیز مسیح یاد می‌کنند.

مانند بسیاری از تعطیلات، عید پاک در طول تاریخ تغییر کرده است. برای صدها سال این زمان سکوت، سکون و تفکر در مورد رنج، مرگ و حضرت عیسی مسیح بود. امروزه بیشتر مردم عید پاک را با شیرینی، تخم مرغ و تعطیلات طولانی مرتبط می دانند. به همراه یوناس انگمن      ( Jonas Engman) ، قوم شناس موزیم نوردیک ، نگاهی دقیق تر به برخی از پدیده های عید پاک می اندازیم. چگونه ممکن است یک تعطیلات جدی و مذهبی به یک رخصتی آخر هفته خوشایند و  طولانی تبدیل شود؟

– این تنها تعطیلات نیست که آن عناصر را دارد. همیشه انواع مختلفی از تعطیلات وجود داشته است که از روش کلیسایی برای جشن پیروی نمی کردند. یوناس انگمن، قوم شناس با تمرکز بر سنت ها و متصدی موزیم نوردیک، می گوید که بسیاری از اوقات آنها نظری سرکش در مورد دیدگاه دقیق کتاب مقدس بودند.

کیک های عید پاک زیبا و کیک های رنگارنگ عید پاک نمونه هایی از ترکیب میراث مسیحیت و عناصر عامیانه در جشن های عید پاک امروزی هستند.

یوناس انگمن می‌گوید: کودکان  که لباس خرگوش‌های عید پاک می‌پوشند، در واقع یک چشمک بازیگوش به شیطان هستند.

زنگ عید پاک را که ما به عنوان زینت می خریم، در هفته مقدس به عنوان یادآوری رنج عیسی بر روی صلیب شلاق زده می شد و در جامعه دهقانی وانمود می کردند که یکدیگر را شلاق می زنند.

– ما چند داستان در این مورد از قرن 19 داریم. پس از آن، در میان چیزهای دیگر، پدری بود که خانواده را با برنج بدرقه می کرد. یوناس انگمن می گوید، اما به نظر می رسد بیشتر برای سرگرمی بوده است

رخصتی های عید پاک :

از روزه گرفتن تا جشن:

عید پاک قدیمی ترین و بزرگترین عید مسیحیان است و به یاد مصائب و رستاخیز عیسی مسیح جشن گرفته می شود و ریشه در عید فصح یهودیان دارد. عید پاک نشان دهنده پایان روزه است، دوره 40 روزه پرهیز از گوشت، که از دوران کاتولیک باقی مانده است. هفته آخر روزه، ”هفته مقدس” قرار است ما را به یاد رنج عیسی بیاندازد و با یکشنبه نخل آغاز می شود. آخر هفته عید پاک کنونی  شامل پنج شنبه بزرگ، جمعه نیک، شب عید پاک، یکشنبه عید پاک و دوشنبه روز عید پاک دیگر است.

این تعطیلات ازساعت سه بعداز ظهر روز پ‍نجشنه بزرگ (Skärtorsdag) شروع میگردد و تا ختم روز دوشنبه (از ۲۸ مارچ الی اپریل ۲۰۲۴ ) ادامه می یابد.

روز جمعه طولانی و یا نیک  ( långfredagen) به اعتقاد مسیحیان روز مصلوب شدن عیسی مسیح ، روز سوگواری   و روز یکشنبه روز عید پاک ( påskdagen) و روز دوشنبه ( Annandag påsk) به باور مسیحیان  روز زنده شدن عیسی مسیح و رفتن او به سوی خداوند میباشد.

آداب و رسوم در ایام رخصتی های عیدپاک:

روز  جمعه نیک روز سوگواری است. پیروان کلیسا در این روز معمولاً از خوردن گوشت پرهیز می‌کنند. در این روز هم سبزی‌خواری و هم سبزه‌کاری توصیه شده‌است. روز شنبه را که روز خاکسپاری مسیح است، اهل کلیسا به عبادت و تأمل و خویشتن‌داری برگزار می‌کنند. مسیحیان در روز شنبه مقدس معمولاً به خانه‌تکانی، خرید، آشپزی و تدارک بساط روز عید پاک مشغول هستند.

روزهای یکشنبه و دوشنبه در همه خانه‌ها جشن برگزار می‌شود، که با شادمانی، بزم و می‌گساری همراه است. از مهم‌ترین غذاهای عید پاک گوشت بره است و در بسیاری از کشورها وعدهٔ اصلی غذای یکشنبه عید پاک را تشکیل می‌دهد که اشاره به بره خدا دارد. از رسوم بسیار رایج در عید پاک همچنین درست کردن کیک عید پاک ، رنگ کردن تخم مرغ و خوردن آن است تخم‌مرغ خود سمبول زایش و جاودانگی است. روز عید پاک به ویژه اطفال تخم مرغ‌های رنگین را، که خرگوش در گوشه و کنار باغ پنهان کرده، پیدا می‌کنند و با لذت می‌خورند. رنگ کردن تخم‌مرغ، سنتی دیرین است

عید پاک به زبان سویدنی ( Påsk)  یکی ازمهم ترین جشن مسیحیان محسوب میگردد. مسیحیان بر این باورند که در این روزحضرت  عیسی مسیح پس از اینکه به صلیب کشیده شده بود دوباره زنده شده و برخاست و از این رویداد به‌عنوانِ رستاخیز مسیح یاد می‌کنند.

مانند بسیاری از تعطیلات، عید پاک در طول تاریخ تغییر کرده است. برای صدها سال این زمان سکوت، سکون و تفکر در مورد رنج، مرگ و حضرت عیسی مسیح بود. امروزه بیشتر مردم عید پاک را با شیرینی، تخم مرغ و تعطیلات طولانی مرتبط می دانند. به همراه یوناس انگمن      ( Jonas Engman) ، قوم شناس موزیم نوردیک ، نگاهی دقیق تر به برخی از پدیده های عید پاک می اندازیم. چگونه ممکن است یک تعطیلات جدی و مذهبی به یک رخصتی آخر هفته خوشایند و  طولانی تبدیل شود؟

– این تنها تعطیلات نیست که آن عناصر را دارد. همیشه انواع مختلفی از تعطیلات وجود داشته است که از روش کلیسایی برای جشن پیروی نمی کردند. یوناس انگمن، قوم شناس با تمرکز بر سنت ها و متصدی موزیم نوردیک، می گوید که بسیاری از اوقات آنها نظری سرکش در مورد دیدگاه دقیق کتاب مقدس بودند.

کیک های عید پاک زیبا و کیک های رنگارنگ عید پاک نمونه هایی از ترکیب میراث مسیحیت و عناصر عامیانه در جشن های عید پاک امروزی هستند.

یوناس انگمن می‌گوید: کودکان  که لباس خرگوش‌های عید پاک می‌پوشند، در واقع یک چشمک بازیگوش به شیطان هستند.

زنگ عید پاک را که ما به عنوان زینت می خریم، در هفته مقدس به عنوان یادآوری رنج عیسی بر روی صلیب شلاق زده می شد و در جامعه دهقانی وانمود می کردند که یکدیگر را شلاق می زنند.

– ما چند داستان در این مورد از قرن 19 داریم. پس از آن، در میان چیزهای دیگر، پدری بود که خانواده را با برنج بدرقه می کرد. یوناس انگمن می گوید، اما به نظر می رسد بیشتر برای سرگرمی بوده است

رخصتی های عید پاک :

از روزه گرفتن تا جشن:

عید پاک قدیمی ترین و بزرگترین عید مسیحیان است و به یاد مصائب و رستاخیز عیسی مسیح جشن گرفته می شود و ریشه در عید فصح یهودیان دارد. عید پاک نشان دهنده پایان روزه است، دوره 40 روزه پرهیز از گوشت، که از دوران کاتولیک باقی مانده است. هفته آخر روزه، ”هفته مقدس” قرار است ما را به یاد رنج عیسی بیاندازد و با یکشنبه نخل آغاز می شود. آخر هفته عید پاک کنونی  شامل پنج شنبه بزرگ، جمعه نیک، شب عید پاک، یکشنبه عید پاک و دوشنبه روز عید پاک دیگر است.

این تعطیلات ازساعت سه بعداز ظهر روز پ‍نجشنه بزرگ (Skärtorsdag) شروع میگردد و تا ختم روز دوشنبه (از ۲۸ مارچ الی اپریل ۲۰۲۴ ) ادامه می یابد.

روز جمعه طولانی و یا نیک  ( långfredagen) به اعتقاد مسیحیان روز مصلوب شدن عیسی مسیح ، روز سوگواری   و روز یکشنبه روز عید پاک ( påskdagen) و روز دوشنبه ( Annandag påsk) به باور مسیحیان  روز زنده شدن عیسی مسیح و رفتن او به سوی خداوند میباشد.

آداب و رسوم در ایام رخصتی های عیدپاک:

روز  جمعه نیک روز سوگواری است. پیروان کلیسا در این روز معمولاً از خوردن گوشت پرهیز می‌کنند. در این روز هم سبزی‌خواری و هم سبزه‌کاری توصیه شده‌است. روز شنبه را که روز خاکسپاری مسیح است، اهل کلیسا به عبادت و تأمل و خویشتن‌داری برگزار می‌کنند. مسیحیان در روز شنبه مقدس معمولاً به خانه‌تکانی، خرید، آشپزی و تدارک بساط روز عید پاک مشغول هستند.

روزهای یکشنبه و دوشنبه در همه خانه‌ها جشن برگزار می‌شود، که با شادمانی، بزم و می‌گساری همراه است. از مهم‌ترین غذاهای عید پاک گوشت بره است و در بسیاری از کشورها وعدهٔ اصلی غذای یکشنبه عید پاک را تشکیل می‌دهد که اشاره به بره خدا دارد. از رسوم بسیار رایج در عید پاک همچنین درست کردن کیک عید پاک ، رنگ کردن تخم مرغ و خوردن آن است تخم‌مرغ خود سمبول زایش و جاودانگی است. روز عید پاک به ویژه اطفال تخم مرغ‌های رنگین را، که خرگوش در گوشه و کنار باغ پنهان کرده، پیدا می‌کنند و با لذت می‌خورند. رنگ کردن تخم‌مرغ، سنتی دیرین است.

هیچگونه بازی در جمعه نیک ویا طولانی ( långfredagen )  :

جمعه نیک ویا طولانی ( långfredagen ) ، روز غم و اندوه بزرگ است، روز مرگ عیسی، که در آن هیچ کار غیر ضروری انجام نمی شد. تا اواخر دهه 1960، مغازه ها، رستورانت ها و سینماها طبق قانون موظف بودند بسته بمانند. ساده غذای ساده خورده می شد  و اطفال اجازه بازی نداشتند. در جامعه سکولار امروزی، جمعه نیک  یک روز سرخ ( رخصتی ) است، اما به هیچ وجه با غم و اندوه و سکوت و روز طولانی خسته کننده ای که بسیاری از والدین به یاد دارند، همراه نیست. با این حال، باید به خاطر داشت که در سویدن گروه هایی وجود دارند که ایمان قوی مسیحی یا یهودی دارند و عید پاک برای آنها مهم است.

عید پاک فقط در روزعید پاک ، روز شادی خواهد بود

در شب عید پاک، جشن شروع می شود، اما تا نیمه شب است که عید پاک در واقع آغاز می شود – از طریق رستاخیز مسیح از مردگان در یکشنبه عید پاک. بنابراین، یکشنبه عید پاک روز شادی و بزرگترین تعطیلات سال کلیسا است. در سویدن، این جشن معمولاً از شب قبل از روز جشن آغاز می شود، درست مانند شب کریسمس و یکشنبه. در اوایل پنج‌شنبه بزرگ، مردم به یکدیگر عید پاک را تبریک می‌گویند، اما اگر میراث مسیحی را کورکورانه  دنبال نمود، فقط در شب عید پاک است که عید پاک شروع به شادی میگردد. سپس میتوان منتظر رستاخیز عیسی پس از عذاب جمعه نیک ماند.

غذای عید پاک دقیقا چیست؟

شاه ماهی ( Sill) و ماهی لکس (Lax ) ، بیر و اسناپ – تقریباً همان غذا را برای عید پاک مانند کریسمس سرویس می شود. چیزی که در مورد عید پاک وجود دارد، تخم مرغ و گوشت بره است، موادی که بسیاری از سنت های غذایی منطقه ای و جهانی را ترکیب می کند. در زمان کاتولیک، غذای شب عید پاک حاوی چیزی بود که در طول روزه ممنوع بود، یعنی گوشت و تخم مرغ. برای کسانی که فرصت داشتند باید اضافه کرد:

یوناس انگمن ( Jonas Engman)  می‌گوید: برای اکثر مردم جامعه کشاورز، غذای معمولی همان مقدار کمی بود که حتی در عید پاک در دسترس بود.

ماهی لکس  و شاه ماهی، که برای مدت طولانی غذای فقرا بودند، برای بسیاری در عید پاک مانند کریسمس مهم هستند. جالب است که ما در اکثر تعطیلات عمده شاه ماهی می خوریم. کوفته ها (Köttbullar )  نیز ظاهر می شوند. یوناس انگمن می‌گوید: احتمالاً با این واقعیت مرتبط است که در طول قرن بیستم و در زمان ما، غذا به چیزی سویدنی به یک ایده‌ای که به  هویت سویدنی ما مرتبط میگردد.

خوردن گوشت بره از جشن عید فصح یهودیان گرفته شد است در هنگام خروج از مصر، خون بره از بنی اسرائیل در برابر فرشته مرگ (عزراییل)  محافظت کرد و بره ای که برای عید فصح ذبح می شد، گناهان جهان را از بین می برد. بره در بسیاری ازمیز ( دسترخوان) عید پاک در شمال اروپا دیده می شود. درکشور ناروی  ترجیحا با تخم مرغ نیم پز، در فنلند با ژله نعناع و در ایسلند با سوپ نخودخورده میشود.

به عنوان هدیه ( تحفه) ، به عنوان شیرینی(godis )، به عنوان غذا – چرا این همه تخم مرغ؟

– برای بسیاری، اگر به گذشته برگشت گردد، تخم مرغ یک جنس لوکس بود. چیزی بود که به بازار برده می شد و فروخته می شد  و تبدیل به غذای مهمانی می گردید زیرا بسیار منحصر به فرد بود. یوناس انگمن می‌گوید پس مطمئناً ارتباطی با این واقعیت وجود دارد که تخم به باروری و زندگی نیز مرتبط میباشد.

در زمان تسلط مذهب کاتولیک در سویدن، خوردن تخم مرغ در روزه ممنوع بود. بنابراین خوردن تخم مرغ نقطه عطفی و نمادی از رستاخیز عیسی است. همچنین حدود زمان عید پاک بود که مرغ ها پس از استراحت زمستانی شروع به تخم گذاری میکردند.

همچنین دادن تخم مرغ به عنوان یک هدیه خوب برای عید پاک، گاهی اوقات تزئین شده، به خدمتکاران یا به عنوان عشر به کشیش معمول بود[ عشر مالیاتی چیزی  بود که کلیسا از کشاورزان می گرفت. عشر در اصل مطابق با 1/10 تولید یک مزرعه مطابق یک سیستم تسویه شده بود و با محصولات مزرعه بصورت کالایی پرداخت می شد. ] تخم‌ها هنگام جوشاندن با گیاهان مختلف رنگ می‌شدند. در آغاز قرن، استفاده از رنگ های مخصوص تخم مرغ و درخشندگی پوسته با شیرینی  رایج شد. امروزه زمانی که ما تخم‌مرغ‌ها را رنگ می‌شود و به همه  تخم‌مرغ عید پاک می‌دهند، ادامه می‌یابد، امروزه معمولاً به صورت کاغذی و پر از شیرینی. در پایان قرن نوزدهم، تخم‌های مقوایی در کنار تخم مرغ‌های زیبای کریستال نانوایان شکر قرار داشتند.

چگونه رنگ زرد ، سمبول عید پاک  شد؟

– یوناس انگمن می‌گویدکه  اگر رنگ هایی وجود داشته باشد که بتوان آن را نشان دهنده عید پاک در نظر گرفت، احتمالاً سیاه و سفید است که رنگ های مذهبی هستند.  اما همیشه انواع مختلفی از تعطیلات وجود دارد که از روش کلیسایی برای جشن پیروی نمی‌کنند.

بنابراین رنگ زرد از کلیسا نمی آید. آیا ربطی به گل نرگس بهاره دارد؟ یا چوچه های مرغ ؟ در فولکلور توضیحی می توان یافت. در گذشته، بسیاری از مردم بر این باور بودند که خورشید هنگام طلوع آفتاب در صبح عید پاک از شادی می رقصد، که باعث می شود رنگ زرد، مانند خورشید، با عید پاک مرتبط باشد. رنگ زرد همچنین می تواند از تخم مرغ به عنوان نمادی از رستاخیز و زندگی جدید باشد.

– یوناس انگمن می‌گوید که مطمئناً تصادفی نیست، اما ما واقعاً نمی دانیم چرا. ما نمی توانیم تأثیر سنتی خاصی را در مورد رنگ زرد ببینیم. و تا پایان قرن گذشته بود که شروع به آوردن برنج و گذاشتن پرهای رنگی در آن کردند. شاید به خورشید یا زرده تخم مرغ مربوط باشد. اغلب این رمانتیسیسم ملی است که بسیاری از این را ابداع می‌کند.

ترجمه و تلخیص از نسیم سحر

منبع : https://www.mynewsdesk.com/se/nordiska_museet/pressreleases/fraan-allvarlig-hoegtid-till-mysig-laanghelg-haer-aer-allt-om-paasken-2443705